Lissitzky – Seben Aşkın

Yerçekimine Karşı Dinamizm Hareketleri

Lazar Markovich Lissitzky ya da kısaca El Lissitzky,23 Kasım 1890 tarihinde doğmuş Rus avangard sanatının önemli temsilcilerinden biridir.Genç yaşlarında siyasi ve sosyal sebeplerden dolayı birçok ülkede bulunan Lissitzky,buralardaki mimari yapıları dolaşmış bu sırada da halk sanatı ve batı resmiyle de yakından ilgilenmiştir.Bu nedenle birçok akım ve manifestonun etkisinde kalmıştır.

Başlarda dini konularda eser vermiştir ancak sonraları çalıştığı okulda sıkı arkadaş olduğu Kasimir Malevich’in Süprematiziminde yanında yer almıştır.

“Süprematizmde resim düzleminde kareler ve dikdörtgenlerle dinamik düzenlemeler yapılıyor,bunlar hem katıksız bir ifadeyi hem de sonsuz ve kozmik bir mekanda dalgalanan dünyevi ve manevi formları şekillendiriyorlardı.”[1]

Bundan sonraki altı yıl boyunca çalışmalarını belli bir çizgide tutmuş ve yapıtlarını Proun diye adlandırmıştır.Peki nedir bu Prounlar dersek de şu şekilde açıklamak mümkündür:

Prounlar kendi aralarında farklılıklar göstermekle birlikte iki ya da üç boyutlu cisimlerin alışıldık mekansal ilişkilerin tersine deyim yerindeyse yerçekimine karşı koyarak düzenlenmesidir.

Üst üste geçen formlardan biz dengenin bozulduğunu,mekanın deforme olduğunu ve resim düzlemindeki potansiyel hareketleri sezeriz.

Onun için bu Prounlar resimsel tasvirden öte bizi içine çeken etrafında dolaşılabilen,altından ve üstünden bakılabilen bir yapı oluşturmaktadır.[2] Ve onlar resimden mimarlığa geçişte önemli bir durak bir köprü vaziyeti görmektedir.

Ayrıca Lissitzky için çizgiler de sanatında önemli yer tutmaktadır.Onun gözünde mekan düzlem,hacim ve çizgilerden oluşur.

Lissitzky sanatı Prounlarla belirli bir noktaya getirmişti.Prounlardan mimarlığa yumuşak bir geçişin olamayacağını 1923 Berlin Büyük Sergisi sırasında tasarladığı “Proun Odası”yla fark etmiş olmalıydı.Çünkü üçüncü boyutun gerçek mekansal tanımı yalnız mimarlıkla mümkündü.

1919’dan başlayarak Lissitzky’nin sanatçı kişiliği Sovyet mimarlığıyla paralellik gösterir.1924-1926 yılları arasında fikir projesi aşamasında kalan birçok tasarım yapmıştır.Bunlardan biri de “Lenin Tribünü” projesidir.

Bu projede geometrik formlarla birlikte mekan ve biçim başarılı bir şekilde tasarlanmıştır.

Hayatında çok geniş bir yelpazede ürün veren Lissitzky,her daim tek bir konuyu önemsemiştir:Başlangıç.

Hayatın başlangıcı,gelişmenin başlangıcı,bir kitabın başlangıcı,sergi ve fuarların girişlerine verdiği önem…

Bu başlangıçlar ve yeni buluşlarla yaratımlarını yönlendiren Lissitzky,her zaman içinde bulunduğu anın olanaklarını kullanmayı iyi bildi ve geriye birçok eser bırakmış oldu.

KAYNAKÇA :

ERKMEN B., Grafik Sanatlar Üstüne YAZILAR (Aralık 14), MataşMatbaa

http://en.wikipedia.org/wiki/El_Lissitzky

http://www.theartstory.org/artist-lissitzky-el.htm

[1] – 2 Tümertekin Z.(1989),Öncü Bir Bukalemun:El Lissitzky,Arredamento Dekorasyon,2,syf.93

 SebenAşkın-rapor

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s